|
Altı Zirve Projesi kas gücüyle devrialemi gerçekleştirecektir:
 |
| |
ERDEN ERUÇ'UN GEÇTİĞİ ANTİPOTLAR |
| |
1nci çift
2nci çift
3ncü çift
4ncü çift |
(16.10176S,044.40579E) civarında Madagaskar kıyısında
(12.37600S,040.14403E) civarında kuzey Mozambik'te
(11.14864S,031.87672E) civarında kuzeydoğu Zambiya'da
Karayip Denizi'nde ya da Orta Amerika'da |
ve (16.10176N,135.59421W) civarında Hawaii'nin doğugüneydoğu tarafında
ve (12.37600N,139.85597W) civarında Hawaii'nin güneydoğu tarafında
ve (11.14864N,148.12328W) civarında Hawaii'nin güneygüneydoğu tarafında
ve Hint Okyanusu'nda |
| |
| |
Erden'in devrialem sırasında katettiği mesafeler için buraya tıklayınız. Atlas Okyanusu geçişi sırasında bir kaç antipot çift daha söz konusu olabilir. |
Devrialem
Bu özel tabirin anlamı nedir?
Basitçe tanımlamak gerekirse bir devrialem yolculuğu:
- aynı noktada başlar ve biter,
- dünyanın etrafında genel olarak aynı yönde ilerler ve
- bir çift antipot noktadan geçer.
Yukarıdaki tanımdan hareketle, gerçek bir devrialem rotası aşağıdaki şartları
da yerine getirir:
- ekvatoru en az iki noktada kesmelidir,
- birbirinin antipodu en az bir çift noktadan geçmelidir ve
- ekvatorun uzunluğuna eşit, ya da daha uzun bir mesafeyi katetmelidir.
Yukarıdaki centilmenlik kurallarına bağlı kalınırsa, bir devrialem rotası çizildiğinde, yolculuk
yöntemine bağlı olarak doğal sınırlamalar göz önüne alınmalıdır. Fakat eğer yönteme
rağmen meşru bir devrialem rotası mümkünse, o zaman kurallara uymayan rotalar devrialem olarak kabul edilemez.
Ancak bu şekilde bir devrialem yolculuğunun ufkun ötesine ulaştığı, dünyanın öbür ucuna
gidildiği ve en uzak noktalarından geçildiği, hilesiz tartışmasız devrialemin başarıldığı
gibi söylemlerde bulunulabilir.
Antipot: Yeryüzünde her noktanın dünyanın zıt tarafında antipot diye bilinen bir eş noktası vardır. Örneğin kuzey kutbu, güney kutbunun
doğal antipodudur. Bu sekmeyi
kullanarak antipot hesaplarını yapmak mümkündür.
Büyük daire: Büyük dairelerin merkezleri dünyanın merkeziyle
çakışır. Örneğin, bütün meridyenler büyük daireler üzerindedir ve
ekvator, dünyanın şekli göz önüne alınırsa, çevresi en uzun olan büyük
dairedir. Ekvator dışındaki parallellerin merkezi başka noktalarda olduğundan,
bunlar "büyük daire" teşkil etmezler. Büyük daireler, dünyayı iki eşit
yarıküreye bölerler. Dünya yüzeyinde yapılan yolculuklarda büyük daireleri takip etmek kolay
olmadığından, antipot şartını yerine getirmek devrialem için yeterli olarak kabul edilmektedir.
AdventureStats kuralları
devrialem ve dünya turu tanımları arasında ayrım yapmamaktadır. Bunlar aynı tanım olarak görülmekte, en az 40.000 km
veya 21.600 denizmili katedip, bir çift antipot noktadan geçilmesini gerektirmektedir.
Richard Konkolski tarafından derlenen Solo Circumnavigation sitesi, yelkencilikte devrialem kavramının evrimini anlatmaktadır.
Konkolski'ye göre 1967 yılında Sir Francis Chichester, Gypsy Moth IV yelkenlisiyle hiç durmadan bir çift
antipottan da geçen dünya turunu tamamladıktan sonra, 1971 yılında Guinness Dünya Rekorları kitabının
kurucu editörü Norris McWhirter, Chichester'in yolculuğunu örnek olarak göstererek, devrialemlerde hile
yapılmasını önleyecek antipot kuralını kaleme almayı gerekli gördü. Bunu takip eden 20 sene boyunca benzer
antipot şartı, devrialem tarihçisi ve deniz rekorları danışmanı Nobby Clarke tarafından Guinness Rekorları
kitaplarındaki denizcilik rekorlarıyla ilgili bölümlere işlendi. Nobby Clarke'ın 1990'da emekli olmasından sonra
çift ve üç gövdeli tekne rekorlarının uzmanı Richard Boehmer Guinness ile bu alandaki çalışmaları sürdürdü.
Rekorların takibinde bağımsız hakem rolünü üstlenmiş olan Guinness World Records,
dünyanın etrafını dolanmaya aday bir yolculuğun şartlarını şöyle sıralamış:
- yolculuk aynı noktada başlayıp bitmeli,
- ekvatoru kesmeli,
- bütün meridyenleri kesmeli,
- her yeni etaba bir öncekinin bittiği yerden başlamalı,
- en az oğlak dönencesinin uzunluğu kadar, yani 36,788km mesafe katetmeli,
- doğu ya da batı yönünde olmak üzere sadece tek yönde ilerlemeli, yön değiştirip
tekrar ettiği mesafeleri toplamdan çıkartmalı.
Guinness devrialemi, dünyanın etrafını dolanan bir yolculuktan
daha üstün bir başarı olarak kabul edip, devrialem yolculuklarının
ek olarak en az bir çift antipot
noktadan geçmesini şart koşmuş.
Örnek - Kas Gücüyle Devrialem:
Şu an itibariyle, kas gücüyle devrialemi bütün şartlarını
yerine getirerek tamamlayan bir tek kişi var: Expedition 360 projesinin uygulayıcısı İngiliz Jason Lewis (12 Temmuz 1994 - 6 Ekim 2007).
Jason'ın rotası iki kez ekvatoru kesti ve Atlas Okyanusundaki rotasına antipot olan noktaya, Avustralya'da
bisikletle ulaştı. Memleketi İngiltere'de başladığı nokta olan Greenwich'e döndüğünde hepimize,
kas gücüyle devrialemin mümkün olduğunu ispat etti.
Guinness Dünya Rekorları, bisikletle en hızlı devrialem kurallarına, rotanın bir çift antipot noktadan geçmesi gerektiği hususunu eklemiş durumda.
Bu rekoru ilk deneyen İngiliz Steven Strange, 9 Mayıs 2004 günü Vancouver'dan başlamış ve 276 gün pedal bastıktan sonra 13 Şubat
2005 günü aynı noktaya dönmüş. 1 Ağustos 2010 itibariyle, rekor 163 günle Vincent Cox'a ait.
Bu rekor tanımı bisikletçileri okyanusları uçakla geçmek zorunda bırakıyor. Bu rekorla ilgili ek bilgi, bu Wikipedia sayfasında mevcut.
Bir diğer İngiliz, Alastair
Humphreys ilginç bir devrialem yolculuğunu gerçekleştirdi. Okyanusları gemiyle aşan Alastair,
karada bisikletle ilerledi. Yolculuğunun başında geçtiği İstanbul'a 2005 Eylülünde
tekrar geri döndüğünde Alastair, toplam 69.000 km yol katetmişti. Buna rağmen Alastair
İngiltere'ye doğru 3.000 km daha pedal basmakta tereddüt etmedi ve yolculuğunu evinde noktaladı.
Örnek - İnadına devrialem: Sir Ranulph Fiennes ve ekibi, Transglobe projesini iki sene süren bir çabadan sonra
1982'de başarıyla tamamladı. Transglobe ekspedisyonu, ilk defa tanım gereği antipot olan bir kutuptan diğer kutuba
devrialemi satıhta yolculukla becerdi. Rotası bütün meridyenleri kesmek zorunda dahi olmayan bu yolculuğun öyküsü: "To the Ends of the Earth" adlı kitapta
anlatılır.
Örnek - Yelken: Yelkenciler normalde birbirine bağlı olan denizleri kullanarak dünyanın etrafını dolanırlar.
Vendée Globe dahil olmak üzere bir çok önemli yelken yarışı Avrupa'dan demir alır, güney Atlas okyanusuna iner,
oradan doğuya doğru Antarktik kıtasının etrafından dolanarak, önce Afrika'nın güney ucundaki Ümit burnunu, sonra da
güney Amerika'nın ucundaki Horn burnunu sırayla geride bırakıp, tekrar Atlas okyanusundan başladıkları noktaya
geri dönerler.
Dünya Sürat Yelkenciliği Rekorlar Kurulu (The World Speed Sailing Record Council, WSSRC) dünyanın etrafını dolanan
yelkencilerin rekor başvurusu yapabilmeleri için ekvatoru geçmelerini şart koşuyor. WSSRC Kurallar Kitabı'nın "Açık deniz rotaları" hakkında
yazılmış olan 26.1.a kuralı şöyle:
"Dünya turu, Doğu veya Batı yönünde"
"Dünyanın etrafını yelkenle dolanmış olmak için, bir yelkenlinin rotası aynı noktadan başlayıp aynı noktaya
dönmeli, bütün meridyenleri kesmeli ve ekvatoru kesmelidir. Yelkenli, hepsi olmamak şartıyla bazı meridyenleri
birden fazla kere kesebilir (örneğin Antarktika'nın etrafını iki kere dolanmak sayılmaz). Rotanın uzunluğu en az
21.600 deniz mili olmak zorundadır. Bu rakam, yelkenlinin Antarktika'nın etrafının 63 derece güney
enleminde dolanacağını varsaymaktadır. Güney yarıküreden başlayan bir yelkenli, gereken minimum mesafeyi
katedebilmek için kuzey yarıkürede bir ada ya da bilinen bir noktayı, sadece bir kere olmak üzere, dolanmak zorundadır."
Adrian
Flanagan adında bir yelkenci, bu yarış tanımını kabul etmedi ve tek başına Bering boğazını geçip,
Kuzey denizinde batıya doğru ilerleyerek bir "dikey devrialem" rotasını tamamlamayı başardı. 28 Ekim 2008 tarihinde demir
alarak Adrian, tarihte ilk olacak ve batıya doğru Cape Horn ve Rus Arktik denizini katedecek bu dikey devrialem yolculuğuna başlamıştı.
Adrian, 21 Mayıs 2008 tarihinde, 405 gün yelken açtıktan ve 31.000 mili geride bıraktıktan sonra The Royal Southern Yat Kulübüne
vararak hayalini gerçekleştirdi.
Örnek - Balon: Meteoroloji kanunlarından ötürü, yükselebilmek için sıcak hava ya da helyum kullanan balonlar, dünyanın etrafını dolanabilmek için,
yüksek irtifalarda esen bilinen rüzgar rejimlerine muhtaçtır. Güney yarıdünyada doğuya doğru esen "jetstream" böylesi bir
rüzgardır. 2002 yazında ilk defa balonla dünyanın etrafını dolanan Steve Fossett, "Bud Light Spirit of Freedom" adlı
balonuyla Avustralya'dan yükseldi, bu rüzgarın yardımıyla doğuya doğru Pasifik okyanusu, Güney Amerika, güney Atlas
okyanusu ve Hint okyanusunu sırayla aştı. Avustralya'da tekrar başladığı meridyeni geçtiğinde balonla devrialem
resmen tamamlanmış kabul edildi.
Fédération Aéronautique Internationale
(FAI), balonları içeren "A Sınıfı: Serbest Balonlara" ve zeplinleri içeren "B
Sınıfı: Havagemilerine" ilişkin, dünyanın etrafını uçuş kurallarını yayınlamıştır.
Bu kurallara göre bu tür bir uçuş, bütün meridyenleri keser ve en az ekvatorun
uzunluğunun yarısı kadar bir mesafeyi uçarak katedip başladığı meridyene geri dönerse, dünyanın etrafını
uçarak dolanmış sayılır.
FAI bu tanımda hiç bir zaman devrialem tabirini kullanmamıştır ve karada yolculuk gibi başka alanlara uygulanabileceğine
dair bir iddiası da yoktur. Meteoroloji kanunları göz önüne alındığından, FAI
balon ve zeplin uçuşları tanımında antipot
şartı yoktur ve bu nedenle uçuşlar ekvatoru kesmek zorunda değildir.
| Devrialemde Lüderitz'e kadar katedilen mesafeler | | deniz mili | | kara mili | | km |
| | Bodega Bay -- Papua Yeni Gine suları: kürekle 312 gün (10 Temmuz 2007 - 17 Mayıs 2008) | | 9.072 | | 10.440 | | 16.802 |
| | Bismarck Denizi -- Papua Yeni Gine'deki Finsch Harbor'a kürekle (15 Ocak - 4 Subat 2009) | | 756 | | 870 | | 1.401 |
| | Finsch Harbor -- Port Moresby'e (22 Eylül - 26 Kasım 2009) | | 418 | | 482 | | 776 |
| | Port Moresby -- Avustralya'da Cape York kürekle 33 gün (8 Aralık 2009 - 10 Ocak 2010) | | 628 | | 723 | | 1.163 |
| | Sharp Burnu'ndan Cooktown'a kanoyla (28 Ocak 2010 - 15 Subat 2010) | | 421 | | 485 | | 780 |
| | Cooktown -- Thredbo'ya bisikletle (18 Subat 2010 - 9 Nisan 2010) | | 1.948 | | 2.241 | | 3.607 |
| | Kosciuszko zirve çıkışı (10 Nisan 2010) | | 10,8 | | 12,4 | | 19,9 |
| | Thredbo -- Carnarvon'a bisikletle (12 Nisan 2010 - 7 Temmuz 2010) | | 2.724 | | 3.134 | | 5.044 |
| | Carnarvon, Avustralya - Majunga, Madagaskar: kürekle 137 gün (13 Temmuz 2010 - 26 Kasım 2010) | | 5.086 | | 5.853 | | 9.421 |
| | Majunga, Madagaskar - Angoche, Mozambik: kürekle 26 gün (26 Mart 2011 - 20 Nisan 2011) | | 581 | | 668 | | 1.076 |
| | Angoche, Mozambik - Arusha, Tanzania: bisikletle (2 Mayıs 2011 - 5 Haziran 2011) | | 1.144 | | 1.316 | | 2.119 |
| | Arusha, Tanzania - Lüderitz, Namibia: bisikletle (21 Haziran 2011 - 21 Agustos 2011) | | 2.813 | | 3.238 | | 5.211 |
| | Şimdilik devrialemde kas gücüyle katedilen toplam mesafe: | | 25.602 | | 29.462 | | 47.420 |
|