Devrialem

Altı Zirve Projesi kas gücüyle devrialemi gerçekleştirecektir:

Devrialem

Bu özel tabirin anlamı nedir?

Basitçe tanımlamak gerekirse bir devrialem yolculuğu:

aynı noktada başlar ve biter,

dünyanın etrafında genel olarak aynı yönde ilerler ve

bir çift antipot noktadan geçer.

Yukarıdaki tanımdan hareketle, gerçek bir devrialem rotası aşağıdaki şartları da yerine getirir:

ekvatoru en az iki noktada kesmelidir,
birbirinin antipodu en az bir çift noktadan geçmelidir ve
ekvatorun uzunluğuna eşit, ya da daha uzun bir mesafeyi katetmelidir.

Yukarıdaki centilmenlik kurallarına bağlı kalınırsa, bir devrialem rotası çizildiğinde, yolculuk yöntemine bağlı olarak doğal sınırlamalar göz önüne alınmalıdır. Fakat eğer yönteme rağmen meşru bir devrialem rotası mümkünse, o zaman bundan aşağı kalan rotalar devrialem olarak kabul edilemez. Ancak bu şekilde bir devrialem yolculuğunun ufkun ötesine ulaştığı, dünyanın öbür ucuna gidildiği ve en uzak noktalarından geçildiği, hilesiz tartışmasız devrialemin başarıldığı gibi söylemlerde bulunulabilir.

Antipot: Yeryüzünde her noktanın dünyanın zıt tarafında antipot diye bilinen bir eş noktası vardır. Örneğin kuzey kutbu, güney kutbunun doğal antipodudur. Bu sekmeyi kullanarak antipot hesaplarını yapmak mümkündür.

Büyük daire: Büyük dairelerin merkezleri dünyanın merkeziyle çakışır. Örneğin, bütün meridyenler büyük daireler üzerindedir ve ekvator, dünyanın şekli göz önüne alınırsa, çevresi en uzun olan büyük dairedir. Ekvator dışındaki parallellerin merkezi başka noktalarda olduğundan, bunlar "büyük daire" teşkil etmezler. Büyük daireler, dünyayı iki eşit yarıküreye bölerler. Dünya yüzeyinde yapılan yolculuklarda büyük daireleri takip etmek kolay olmadığından, antipot şartını yerine getirmek devrialem için yeterli olarak kabul edilmektedir.

AdventureStats kuralları devrialem ve dünya turu tanımları arasında ayrım yapmamaktadır. Bunlar aynı tanım olarak görülmekte, en az 40.000 km veya 21.600 denizmili katedip, bir çift antipot noktadan geçilmesini gerektirmektedir.

Richard Konkolski tarafından derlenen Solo Circumnavigation sitesi, yelkencilikte devrialem kavramının evrimini anlatmaktadır. Konkolski'ye göre 1967 yılında Sir Francis Chichester, Gypsy Moth IV yelkenlisiyle hiç durmadan bir çift antipottan da geçen dünya turunu tamamladıktan sonra, 1971 yılında Guinness Dünya Rekorları kitabının kurucu editörü Norris McWhirter, Chichester'in yolculuğunu örnek olarak göstererek, devrialemlerde hile yapılmasını önleyecek antipot kuralını kaleme almayı gerekli gördü. Bunu takip eden 20 sene boyunca benzer antipot şartı, devrialem tarihçisi ve deniz rekorları danışmanı Nobby Clarke tarafından Guinness Rekorları kitaplarındaki denizcilik rekorlarıyla ilgili bölümlere işlendi. Nobby Clarke'ın 1990'da emekli olmasından sonra çift ve üç gövdeli tekne rekorlarının uzmanı Richard Boehmer Guinness ile bu alandaki çalışmaları sürdürdü.

Rekorların takibinde bağımsız hakem rolünü üstlenmiş olan Guinness World Records, dünyanın etrafını dolanmaya aday bir yolculuğun şartlarını şöyle sıralamış:

yolculuk aynı noktada başlayıp bitmeli,
ekvatoru kesmeli,
bütün meridyenleri kesmeli,
her yeni etaba bir öncekinin bittiği yerden başlamalı,
en az oğlak dönencesinin uzunluğu kadar, yani 36,788km mesafe katetmeli,
doğu ya da batı yönünde olmak üzere sadece tek yönde ilerlemeli, yön değiştirip tekrar ettiği mesafeleri toplamdan çıkartmalı.

Guinness devrialemi, dünyanın etrafını dolanan bir yolculuktan daha üstün bir başarı olarak kabul edip, devrialem yolculuklarının ek olarak en az bir çift antipot noktadan geçmesini şart koşmuş.

Örnek - Kas Gücüyle Devrialem: Şu an itibariyle, kas gücüyle devrialemi bütün şartlarını yerine getirerek tamamlayan bir tek kişi var: Expedition 360 projesinin uygulayıcısı İngiliz Jason Lewis (12 Temmuz 1994 - 6 Ekim 2007). Jason'ın rotası iki kez ekvatoru kesti ve Atlas Okyanusundaki rotasına antipot olan noktaya, Avustralya'da bisikletle ulaştı. Memleketi İngiltere'de başladığı nokta olan Greenwich'e döndüğünde hepimize, kas gücüyle devrialemin mümkün olduğunu ispat etti.

15 Şubat 2009 itibariyle Mark Beaumont, 194 gün alan yolculuğuyla "bisikletle en hızlı devrialem" Guinness Dünya Rekoru sertifikasının yeni sahibi olmuştur. Mark, kendi internet sitesinde rotanın iki antipot noktadan geçmesi gerektiğine dair Guinness kurallarını detaylarıyla işlemiştir. Mark'tan önce İngiliz Steven Strange, bisikletle devrialem rekorunun sahibiydi. 9 Mayıs 2004 tarihinde Vancouver'dan yola çıkan Steven, 276 gün sonra 13 Şubat 2005 tarihinde aynı yerde bisikletle devrialemi tamamlamış. Steven sitesinde antipotlara ulaşma şartını da içeren bisikletle devrialem kurallarını yazmayı ihmal etmemiş. Hem Mark hem de Steven okyanusları uçakla aştılar.

Bir diğer İngiliz, Alastair Humphreys ilginç bir devrialem yolculuğunu gerçekleştirdi. Okyanusları gemiyle aşan Alastair, karada bisikletle ilerledi. Yolculuğunun başında geçtiği İstanbul'a 2005 Eylülünde tekrar geri döndüğünde Alastair, toplam 69.000 km yol katetmişti. Buna rağmen Alastair İngiltere'ye doğru 3.000 km daha pedal basmakta tereddüt etmedi ve yolculuğunu evinde noktaladı.

Örnek - İnadına devrialem: Sir Ranulph Fiennes ve ekibi, Transglobe projesini iki sene süren bir çabadan sonra 1982'de başarıyla tamamladı. Transglobe ekspedisyonu, ilk defa tanım gereği antipot olan bir kutuptan diğer kutuba devrialemi satıhta yolculukla becerdi. Rotası bütün meridyenleri kesmek zorunda dahi olmayan bu yolculuğun öyküsü: "To the Ends of the Earth" adlı kitapta anlatılır.

Örnek - Yelken: Yelkenciler normalde birbirine bağlı olan denizleri kullanarak dünyanın etrafını dolanırlar. Vendée Globe dahil olmak üzere bir çok önemli yelken yarışı Avrupa'dan demir alır, güney Atlas okyanusuna iner, oradan doğuya doğru Antarktik kıtasının etrafından dolanarak, önce Afrika'nın güney ucundaki Ümit burnunu, sonra da güney Amerika'nın ucundaki Horn burnunu sırayla geride bırakıp, tekrar Atlas okyanusundan başladıkları noktaya geri dönerler.

Dünya Sürat Yelkenciliği Rekorlar Kurulu (The World Speed Sailing Record Council, WSSRC) dünyanın etrafını dolanan yelkencilerin rekor başvurusu yapabilmeleri için ekvatoru geçmelerini şart koşuyor. WSSRC Kurallar Kitabı'nın "Açık deniz rotaları" hakkında yazılmış olan 26(a) kuralı şöyle:

"Dünya turu, Doğu veya Batı yönünde"
"Dünyanın etrafını yelkenle dolanmış olmak için, bir yelkenlinin rotası aynı noktadan başlayıp aynı noktaya dönmeli, bütün meridyenleri kesmeli ve ekvatoru kesmelidir. Yelkenli, hepsi olmamak şartıyla bazı meridyenleri birden fazla kere kesebilir (örneğin Antarktika'nın etrafını iki kere dolanmak sayılmaz). Rotanın uzunluğu en az 21.600 deniz mili olmak zorundadır. Bu rakam, yelkenlinin Antarktika'nın etrafının 63 derece güney enleminde dolanacağını varsaymaktadır. Güney yarıküreden başlayan bir yelkenli, gereken minimum mesafeyi katedebilmek için kuzey yarıkürede bir ada ya da bilinen bir noktayı, sadece bir kere olmak üzere, dolanmak zorundadır."

Şu sıralar, Adrian Flanagan adında bir yelkenci, tek başına Bering boğazını geçip, Kuzey denizinde batıya doğru ilerleyerek bir devrialem yolculuğunu başarmaya çalışıyor.

Örnek - Balon: Meteoroloji kanunlarından ötürü, yükselebilmek için sıcak hava ya da helyum kullanan balonlar, dünyanın etrafını dolanabilmek için, yüksek irtifalarda esen bilinen rüzgar rejimlerine muhtaçtır. Güney yarıdünyada doğuya doğru esen "jetstream" böylesi bir rüzgardır. 2002 yazında ilk defa balonla dünyanın etrafını dolanan Steve Fossett, "Bud Light Spirit of Freedom" adlı balonuyla Avustralya'dan yükseldi, bu rüzgarın yardımıyla doğuya doğru Pasifik okyanusu, Güney Amerika, güney Atlas okyanusu ve Hint okyanusunu sırayla aştı. Avustralya'da tekrar başladığı meridyeni geçtiğinde balonla devrialem resmen tamamlanmış kabul edildi.

Fédération Aéronautique Internationale (FAI), balonları içeren "A Sınıfı: Serbest Balonlara" ve zeplinleri içeren "B Sınıfı: Havagemilerine" ilişkin, dünyanın etrafını uçuş kurallarını yayınlamıştır. Bu kurallara göre bu tür bir uçuş, bütün meridyenleri keser ve en az ekvatorun uzunluğunun yarısı kadar bir mesafeyi uçarak katedip başladığı meridyene geri dönerse, dünyanın etrafını uçarak dolanmış sayılır.

FAI bu tanımda hiç bir zaman devrialem tabirini kullanmamıştır ve karada yolculuk gibi başka alanlara uygulanabileceğine dair bir iddiası da yoktur. Meteoroloji kanunları göz önüne alındığından, FAI balon ve zeplin uçuşları tanımında antipot şartı yoktur ve bu nedenle uçuşlar ekvatoru kesmek zorunda değildir.